Jest nowa wersja projektu zmian w PIT, CIT i ryczałcie – czy ogranicza niekorzystne dla przedsiębiorców rozwiązania?

O tym, że szykują się duże zmiany w polskim systemie podatkowym, pisaliśmy już na naszym blogu w kwietniu tego roku w artykule Opublikowano projekt dużych zmian w PIT, CIT i ryczałcie – oto najważniejsze z nich. Opisany w tamtym wpisie projekt ustawy przeszedł już konsultacje publiczne, które, choć często bywają niewiele wnoszącą merytorycznie formalnością, tym razem spotkały się ze zrozumieniem i sporymi zmianami naniesionymi na tekst ustawy przez Ministerstwo Finansów. Co zatem zostało w projekcie, a z których zmian ostatecznie zrezygnowano? Zapraszamy do lektury.

Projekt nowelizacji UD116 dotyczący zmian w PIT, CIT i ryczałcie wciąż budzi wiele emocji

W marcu 2026 roku na stronie Rządowego Centrum Legislacji opublikowany został projekt ustawy o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych oraz ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne. Był to projekt, który zgodnie z założeniami odpowiadać miał na „bieżące potrzeby w zakresie uszczelnienia systemu podatkowego” zarówno w zakresie podatków dochodowych (PIT i CIT), jak i ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych. O proponowanych zmianach dotyczących tej ostatniej formy opodatkowania szerzej pisaliśmy w artykule Zmiany w ryczałcie od 1 stycznia 2027 r.? Oto pomysły Ministerstwa Finansów zakładające podwyżki dla ryczałtowców. Wszystkie najważniejsze zmiany całego projektu wymieniliśmy natomiast w przytoczonym już wpisie Opublikowano projekt dużych zmian w PIT, CIT i ryczałcie – oto najważniejsze z nich.

W praktyce mowa była więc o naprawdę pokaźnym pakiecie zmian uszczelniających i precyzujących polski system podatkowy. Spora część z nich mogła przy tym realnie wpłynąć na codzienne funkcjonowanie działających w Polsce przedsiębiorców – szczególnie że niektóre zaproponowane rozwiązania były dla nich jednoznacznie negatywne.

W tym kontekście nie mogły więc dziwić liczne uwagi, które do projektu rozpatrywanej ustawy zgłoszono na etapie uzgodnień, konsultacji publicznych i opiniowania.

Dziwić jednak już jak najbardziej może to, że spora część z tych uwag została uwzględniona przez Ministerstwo Finansów. Dowodem tego jest najnowsza wersja projektu ustawy pochodząca z 4 sierpnia tego roku.

Które z wcześniej zaproponowanych zmian zostały w projekcie? Estoński CIT, safe harbour, danina solidarnościowa

Zanim o zmianach, z których zrezygnowano, wymieńmy najpierw najważniejsze z tych, które zostały w najnowszej wersji projektu ustawy:

• wyłączenie z ustawy o PIT świadczeń na zaspokojenie potrzeb rodziny,
• zmiana zasad ustalania kosztów uzyskania przychodów w przypadku odpłatnego zbycia udziałów lub akcji spółki powstałej z przekształcenia innej spółki,
• uznanie za odpłatne zbycie sytuacji zwolnienia się podatnika z długu poprzez spełnienie za zgodą wierzyciela innego świadczenia niż pierwotnie ustalono (czyli doprecyzowanie przepisu określającego skutki podatkowe datio in solutum),
• wprowadzenie zakazu zmiany stawek amortyzacyjnych po upływie terminu złożenia zeznania,
• wyłączenie możliwości dokonywania odpisów amortyzacyjnych od wartości firmy powstającej wskutek przyjęcia przedsiębiorstwa lub jego zorganizowanej części do odpłatnego korzystania,
• doprecyzowanie mechanizmu bezpiecznej przystani (safe harbour) w transakcjach pożyczkowych,
• uregulowanie zasad ustalania dochodu z umorzenia udziałów lub akcji bądź ze zmniejszenia ich wartości w przypadku, gdy nie dochodzi do faktycznego ich unicestwienia,
• doprecyzowanie przepisów o daninie solidarnościowej – w szczególności poprzez wskazanie, że dochody stanowiące podstawę obliczenia daniny solidarnościowej można pomniejszyć o straty z lat ubiegłych,
• likwidacja możliwości zmiany formy opodatkowania na ryczałt od dochodów spółek (czyli CIT estoński, o którym pisaliśmy więcej w tekście Estoński CIT – na czym polega i komu przysługuje?) w trakcie trwającego roku podatkowego,
• wyłączenie z kosztów podatkowych środków finansowania dłużnego od kredytów refinansowych, konsolidacyjnych i innych zobowiązań o podobnym charakterze,
• rozszerzenie zakresu zwolnienia dedykowanego dochodom przeznaczanym na określone cele statutowe,
• zmiany w podatku od przerzuconych dochodów,
• zmiana w zakresie momentu rozpoznania dystrybucji rozdysponowanego dochodu z tytułu zysku netto na estońskim CIT,
• liberalizacja warunku zatrudnienia przy estońskim CIT (oznaczająca możliwość łączenia umów o pracę z umowami cywilnoprawnymi),
• wprowadzenie w estońskim CIT definicji wydatków niezwiązanych z działalnością gospodarczą,
• wprowadzenie w ustawie o CIT szczególnej regulacji abolicyjnej dla podatników estońskiego CIT-u, którzy nie sporządzili w terminie sprawozdania finansowego.

Co w projekcie zmieniono i z czego zrezygnowano? IP BOX, ukryte zyski, ryczałt od przychodów ewidencjonowanych, ulga mieszkaniowa

W rozpatrywanym projekcie ustawy w porównaniu z wersją z marca br. dokonano przy tym naprawdę wielu zmian.

Na uwagę warto zwrócić w tym kontekście szczególnie na rezygnację z następujących pomysłów, które pojawiły się przy wcześniejszych wersjach tego projektu:

• wydłużenie z 6 miesięcy do 3 lat okresu, po jakim obdarowany członek najbliższej rodziny przedsiębiorcy może bez podatku sprzedać rzecz, która uprzednio wykorzystywana była w ramach prowadzonej działalności gospodarczej,
• uszczelnienie przepisów w zakresie programów lojalnościowych,
• ograniczenie możliwości wielokrotnego korzystania z ulgi mieszkaniowej w krótkich odstępach czasu,
• uszczelnienie zakazu amortyzacji nieruchomości w spółkach nieruchomościowych,
• wprowadzenie wymogu zatrudnienia co najmniej 3 osób jako warunku stosowania IP BOX,
• doprecyzowanie definicji małego podatnika poprzez wprowadzenie przejrzystych zasad weryfikacji limitu przychodu ze sprzedaży w przypadku roku podatkowego trwającego krócej lub dłużej niż 12 miesięcy,
• wprowadzenie definicji podmiotu rozpoczynającego działalność,
• wyłączenie z kosztów uzyskania przychodów wydatków traktowanych jako ukryta dywidenda,
• poszerzenie katalogu świadczeń uznawanych za ukryty zysk (choć sama definicja ukrytych zysków przy estońskim CIT wciąż ma zostać doprecyzowana),
• zmiany dotyczące opodatkowania ryczałtem od przychodów ewidencjonowanych w postaci zwiększenia stawek ryczałtu dla usług świadczonych przez podmioty powiązane oraz podmioty niezatrudniające pracowników (o pomysłach tych więcej pisaliśmy w tekście Zmiany w ryczałcie od 1 stycznia 2027 r.? Oto pomysły Ministerstwa Finansów zakładające podwyżki dla ryczałtowców).

Podsumowanie: Jest nowa wersja projektu zmian w PIT, CIT i ryczałcie – czy ogranicza niekorzystne dla przedsiębiorców rozwiązania?

W wyniku wniosków płynących z konsultacji publicznych, z projektu ustawy o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych oraz ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne, wykreślono naprawdę wiele pomysłów, które pojawiły się we wcześniejszych wersjach tego projektu.

To dość zaskakujące – szczególnie że wśród propozycji, z których zrezygnowano, większość stanowią pomysły rzeczywiście niekorzystne dla podatników.

Czy oznacza to, że obecna wersja projektu jest dla przedsiębiorców jednoznacznie pozytywna? Nie, ale zmiany pozytywne i neutralne nie są tu już w aż tak znaczącej mniejszości. To natomiast pozwala polskim przedsiębiorcom patrzeć na 2027 rok znacznie spokojniej.

Podstawa prawna: projekt ustawy z dnia 4 sierpnia 2026 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych.