Zasiłek chorobowy przedsiębiorcy – co warto wiedzieć o L4 na własnej działalności gospodarczej?

Ubezpieczenie chorobowe dla przedsiębiorców jest dobrowolne, a co za tym idzie: przez niektórych traktowane jest jako niepotrzebny koszt. Jego opłacanie może jednak przynieść wyraźne korzyści i w czasie niezdolności do pracy lub niemożności jej wykonywania zapewnić wsparcie finansowe. Co przy tym warto wiedzieć o zasiłku chorobowym przedsiębiorcy? W niniejszym artykule opisujemy warunki jego otrzymania, sposób wyliczenia oraz inne przydatne informacje.

Jak uzyskać zasiłek chorobowy dla przedsiębiorcy? Warunki otrzymania zasiłku chorobowego na JDG

Aby uzyskać zasiłek na czas niezdolności do pracy, przedsiębiorca musi:

1. Opłacać dobrowolną składkę na ubezpieczenie chorobowe nieprzerwanie przez co najmniej 90 dni (prawo do zasiłku chorobowego nie przysługuje bowiem od razu po zapłaceniu pierwszej składki);
2. Nie mieć zaległości wobec Zakładu Ubezpieczeń Społecznych przekraczających kwotę odpowiadającą 1% minimalnego wynagrodzenia za pracę (w 2026 roku kwota ta wynosi 48,06 zł);
3. Złożyć do ZUS-u dokumenty niezbędne do wypłaty zasiłku, w tym w szczególności formularz Z-3b, a w określonych przypadkach formularz ZAS-53.

W wyjątkowych sytuacjach możliwe jest przy tym przysługiwanie prawa do zasiłku chorobowego już od pierwszego dnia ubezpieczenia chorobowego. W przypadku przedsiębiorców dotyczy to zwłaszcza sytuacji niezdolności do pracy spowodowanej wypadkiem w drodze do pracy lub z pracy.

Co przedsiębiorcy daje opłacanie dobrowolnej składki chorobowej? Nie tylko zasiłek chorobowy w trakcie zwolnienia lekarskiego (L4)

Opłacanie dobrowolnej składki chorobowej przy opisanych wyżej warunkach daje przedsiębiorcy prawo do otrzymania zasiłków z ZUS.

Zasiłek chorobowy nie jest bowiem jedynym świadczeniem związanym z ubezpieczeniem chorobowym. Obejmuje ono także:

• świadczenie rehabilitacyjne (a więc świadczenie dla osób, które wyczerpały prawo do pobierania zasiłku chorobowego, ale nadal są niezdolne do pracy, przy czym dalsze leczenie lub rehabilitacja rokują odzyskanie zdolności do pracy),
• zasiłek wyrównawczy (przysługujący wyłącznie pracownikom ze zmniejszonymi zarobkami),
• zasiłek macierzyński (będący wsparciem finansowym w okresie odpowiadającym urlopowi macierzyńskiemu, rodzicielskiemu lub ojcowskiemu),
• zasiłek opiekuńczy (dla ubezpieczonych, którzy muszą osobiście zająć się chorym dzieckiem lub innym członkiem rodziny).

Poza prawem do zasiłku przedsiębiorca może również obniżyć podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne za okres niezdolności do pracy. Obniżenie to nie dotyczy składki zdrowotnej i polega na proporcjonalnym zmniejszeniu podstawy wymiaru składek społecznych w danym miesiącu o liczbę dni, w których przedsiębiorca przebywał na L4.

Przy pełnym ZUS-ie może być to oszczędność sięgająca nawet kilku tysięcy złotych, a podstawę wymiaru składek, która stanowi podstawę obliczenia tych oszczędności, oblicza się:

1. Dzieląc standardową podstawę wymiaru składek społecznych przez liczbę dni kalendarzowych w danym miesiącu;
2. Mnożąc wyliczoną tak „dzienną podstawę wymiaru” przez liczbę dni w tym miesiącu, w których przedsiębiorca normalnie pracował (tj. nie przebywał na L4).

Ile wynosi zasiłek chorobowy z ZUS na JDG i jak długo można go pobierać? Wysokość zasiłku chorobowego w 2026 roku

Zasiłek chorobowy przysługuje przez okres trwania niezdolności do pracy z powodu choroby lub niemożności wykonywania pracy z innych przyczyn (takich jak kwarantanna, izolacja lub przebywanie w szpitalu, zakładzie leczniczym czy zakładzie lecznictwa odwykowego) – nie dłużej jednak niż przez 182 dni. Okres ten możliwy jest do przedłużenia do 270 dni, jeżeli niezdolność do pracy została spowodowana gruźlicą lub występuje w trakcie ciąży.

Podstawę wymiaru zasiłku stanowi przy tym przeciętna miesięczna podstawa wymiaru składek na ubezpieczenie chorobowe z ostatnich 12 miesięcy kalendarzowych, pomniejszona o 13,71%.

Zasiłek chorobowy, co do zasady, wynosi 80% tak ustalonej podstawy.

Na zasiłek w wysokości 100% wymiaru można natomiast liczyć w przypadku niezdolności do pracy lub niemożności jej wykonywania:

• w okresie ciąży,
• powstałej wskutek poddania się niezbędnym badaniom lekarskim przewidzianym dla kandydatów na dawców komórek, tkanek i narządów oraz zabiegowi pobrania komórek, tkanek i narządów,
• powstałej wskutek wypadku w drodze do pracy lub z pracy.

Wysokość dziennego zasiłku chorobowego wyliczamy przy tym, dzieląc powyższy wynik przez 30.

Zasiłek chorobowy przedsiębiorcy – co jeszcze warto wiedzieć o L4 na działalności gospodarczej?

Zasiłek chorobowy może być dla przedsiębiorcy sporym wsparciem w trakcie okresów niezdolności do pracy lub niemożności jej wykonywania.

Trzeba jednak pamiętać, że:

• roszczenie o wypłatę zasiłku chorobowego przedawnia się po upływie 6 miesięcy od ostatniego dnia okresu, za który zasiłek przysługuje,
• w trakcie pobierania zasiłku chorobowego nie można wykonywać działalności zarobkowej ani podejmować czynności sprzecznych z celem zwolnienia lekarskiego (wykonywanie pracy zarobkowej oraz wykorzystywanie zwolnienia niezgodnie z przeznaczeniem może bowiem skutkować utratą prawa do zasiłku chorobowego za cały okres objęty zwolnieniem),
• ZUS w celu zbadania powyższego może przeprowadzać kontrole, co bardzo często robi nie tylko poprzez wizyty w miejscu prowadzenia działalności, ale także poprzez weryfikację aktywności przedsiębiorcy (również tej prywatnej – na przykład w mediach społecznościowych).

Podsumowanie: Zasiłek chorobowy przedsiębiorcy – co warto wiedzieć o L4 na własnej działalności gospodarczej?

Dobrowolne dla przedsiębiorców ubezpieczenie chorobowe, choć wiąże się z pewnymi kosztami, może przynieść wyraźne korzyści i w czasie niezdolności do pracy lub niemożności jej wykonywania zapewnić istotne wsparcie finansowe w postaci zasiłku chorobowego oraz możliwości czasowego obniżenia składek społecznych.

Chcesz przeczytać więcej o składach ZUS przedsiębiorców? W takim razie polecamy inne wpisy na naszym blogu dotyczące tych zagadnień. W szczególności wskazujemy w tym kontekście na:

• artykuł Własna firma połączona z etatem a składki ZUS – co warto wiedzieć?,
• artykuł Mały ZUS Plus w 2026 roku – nowe zasady, czyli reset okresów korzystania z ulgi i dodatkowe 12 miesięcy,
• artykuł Składka zdrowotna dla osób prowadzących działalność gospodarczą – wyjątki od obowiązku opłacania w 2026 roku.

Podstawa prawna: art. 2, art. 2a, art. 3 pkt 4, art. 4, art. 8, art. 9, art. 11, art. 13, art. 17, art. 48, art. 48a, art. 67 ustawy z dnia 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa.