Składka zdrowotna dla osób prowadzących działalność gospodarczą – wyjątki od obowiązku opłacania w 2026 roku

Obowiązek comiesięcznego opłacania składek zusowskich to jedna z podstawowych powinności związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej. Ulgi i zwolnienia ze składek społecznych, takie jak ulga na start, preferencyjne składki czy Mały ZUS Plus, są przy tym powszechnie znane. Żadna z nich nie obejmuje natomiast składki zdrowotnej. Wielu przedsiębiorców błędnie myśli przez to, że składkę zdrowotną trzeba opłacać zawsze. Nie jest to jednak do końca prawda, gdyż i tu są pewne wyjątki oraz sposoby na uzyskanie ulgi lub zwolnienia…

Czy w trakcie zawieszenia działalności gospodarczej w 2026 roku przedsiębiorca musi opłacać składkę na ubezpieczenie zdrowotne?

Nie, w trakcie zawieszenia działalności gospodarczej nie trzeba opłacać składki zdrowotnej.

Obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego, zgodnie z art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. c ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych podlegają bowiem osoby prowadzące pozarolniczą działalność gospodarczą oraz osoby z nimi współpracujące z wyłączeniem osób, które zawiesiły wykonywanie działalności gospodarczej.

Możliwość zwolnienia z opłacania składki zdrowotnej ZUS dla emerytów i rencistów

Inny przypadek, przy którym możliwe jest uzyskanie zwolnienia z obowiązku opłacania składek na ubezpieczenie zdrowotne, dotyczy niektórych emerytów i rencistów.

Zgodnie z art. 82 ust. 8 przytoczonej już ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych składka na ubezpieczenie zdrowotne nie jest bowiem opłacana przez osoby, które uzyskują świadczenie emerytalne lub rentowe w wysokości nieprzekraczającej miesięcznie kwoty minimalnego wynagrodzenia, w sytuacji, gdy osoby te:

• uzyskują dodatkowe przychody z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej w wysokości nieprzekraczającej miesięcznie 50% kwoty najniższej emerytury lub
• opłacają podatek dochodowy w formie karty podatkowej.

Emeryci i renciści pobierający świadczenia mniejsze niż minimalna krajowa (która w 2026 roku wynosi 4 806 zł), przy spełnieniu pewnych rygorystycznych warunków dotyczących maksymalnej miesięcznej kwoty przychodu z działalności (wynoszącej w 2026 roku zaledwie 989,25 zł) lub formy opodatkowania (która jest dziś już niedostępna dla nowych firm), mogą więc dorobić sobie przy pomocy własnej firmy bez obowiązku opłacania w jej ramach składki zdrowotnej.

Czy osoby niepełnosprawne mają obowiązek opłacania składki zdrowotnej z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej?

Tak, osoby niepełnosprawne prowadzące własną działalność gospodarczą, co do zasady, muszą opłacać w jej ramach obowiązkową składkę zdrowotną.

Podobnie jak w przypadku emerytów i rencistów, tak również dla osób z umiarkowanym lub znacznym stopniem niepełnosprawności, przepisy przewidują jednak możliwość zwolnienia. Jest to możliwe dla osób niepełnosprawnych, które:

• uzyskują dodatkowe przychody z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej w wysokości nieprzekraczającej miesięcznie 50% kwoty najniższej emerytury lub
• opłacają podatek dochodowy w formie karty podatkowej.

W przypadku osób z niepełnosprawnościami mamy więc warunki tożsame z tymi, które obowiązują emerytów i rencistów z zastrzeżeniem jednak braku znaczenia tu kwoty otrzymywanego świadczenia.

Kto jeszcze może korzystać ze zwolnienia w opłacaniu składki zdrowotnej w 2026 r.? Składki ZUS osób pobierających zasiłek macierzyński, ryczałtowców i osób prowadzących działalność nierejestrowaną

Przepisy ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych z obowiązku opłacania składki zdrowotnej zwalniają także:

• osoby, które uzyskują zasiłek macierzyński w wysokości nieprzekraczającej miesięcznie kwoty świadczenia rodzicielskiego (czyli 1000 zł),
• ryczałtowców, których miesięczna podstawa wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne jest nie wyższa niż minimalne wynagrodzenie, którzy uzyskują dodatkowe przychody z działalności nieprzekraczające 50% minimalnego wynagrodzenia oraz opłacają od tych przychodów podatek w formie ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych.

Przypominamy, że składki zdrowotnej nie muszą również płacić osoby prowadzące działalność nierejestrowaną. Działalność taka nie stanowi bowiem tytułu do obowiązkowych ubezpieczeń społecznych ani ubezpieczenia zdrowotnego.

Podsumowanie: Składka zdrowotna dla osób prowadzących działalność gospodarczą – wyjątki od obowiązku opłacania w 2026 roku

Przepisy przewidują kilka sytuacji, w których przedsiębiorca nie ma obowiązku opłacania składki zdrowotnej albo nie podlega ubezpieczeniu zdrowotnemu z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej.

Emeryci, renciści, osoby z niepełnosprawnościami, osoby pobierające niski zasiłek macierzyński oraz ryczałtowcy – to grupy, które przy spełnieniu pewnych ustawowych warunków, mogą korzystać z wyjątków od obowiązku opłacania składki zdrowotnej.

Ubezpieczeniu zdrowotnemu nie podlegają także osoby prowadzące działalność nierejestrowaną oraz przedsiębiorcy w okresie zawieszenia wykonywania działalności gospodarczej.

Podstawa prawna: art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. c oraz art. 82 ust. 8-10 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych.