Fundacja rodzinna a estoński CIT

Fundacja rodzinna i estoński CIT to dwa popularne rozwiązania, które pozwalają w określonym zakresie odroczyć opodatkowanie. Służą jednak różnym celom. Estoński CIT sprzyja bowiem pozostawianiu zysków w spółce, natomiast fundacja rodzinna ułatwia zarządzanie majątkiem i przekazywanie go jej beneficjentom w perspektywie długookresowej. Jak opodatkowane są te rozwiązania, dla kogo są odpowiednie i czy można korzystać z nich jednocześnie? Na te właśnie pytania odpowiadamy w niniejszym artykule.

Na czym polega estoński CIT? Ryczałt od dochodów spółek

Estoński CIT, czyli ryczałt od dochodów spółek, to forma opodatkowania dochodu uzyskiwanego przez określone spółki prawa handlowego, która polega przede wszystkim na przesunięciu opodatkowania zysku do momentu jego przeznaczenia do wypłaty wspólnikom (lub ewentualnie pokrycia straty sprzed okresu opodatkowania w tej formie).

Dopóki zysk pozostaje więc w spółce korzystającej z estońskiego CIT-u, dopóty, co do zasady, nie ma konieczności bieżącego opłacania podatku CIT(z wyjątkiem m.in. sytuacji powstania ukrytych zysków czy poniesienia wydatków niezwiązanych z działalnością gospodarczą).

Stawki ryczałtu od dochodów spółek wynoszą przy tym:

• 10% dla małych podatników i podatników dopiero rozpoczynających swoją działalność,
• 20% dla pozostałych spółek.

Przy wypłacie zysku wspólnikom występuje tu oczywiście również podatek dochodowy od osób fizycznych, natomiast podlega on pomniejszeniu o odpowiednią część podatku CIT spółki. Dzięki temu łączne obciążenie CIT i PIT wynosi tu odpowiednio około 20% lub 25% kwoty podzielonego zysku (czyli mniej niż efektywne opodatkowanie przy klasycznym CIT w typowej spółce kapitałowej wypłacającej dywidendę osobie fizycznej, które wynosi około 26% bądź 34%).

Z estońskiego CIT-u mogą korzystać zarówno spółki z o.o., spółki akcyjne oraz proste spółki akcyjne, jak i spółki komandytowe czy komandytowo-akcyjne. Wszystkie muszą jednak spełniać ustawowe warunki, dotyczące m.in. struktury przychodów czy zatrudnienia. Więcej o tych warunkach pisaliśmy w artykule Estoński CIT – na czym polega i komu przysługuje?.

Estoński CIT to przy tym rozwiązanie warte rozważenia szczególnie przez spółki będące w fazie wzrostu i chcące reinwestować w swój dalszy rozwój znaczną część wypracowanych nadwyżek finansowych.

Właściciele dojrzałych biznesów, posiadający znaczny majątek i chcący przede wszystkim zabezpieczyć rodzinę oraz przeprowadzić międzypokoleniową sukcesję, mogą natomiast zwrócić uwagę na inną możliwość…

Co to jest fundacja rodzinna i jak jest opodatkowana? Gromadzenie majątku, zarządzanie nim i świadczenia na rzecz beneficjentów fundacji rodzinnej

O tym, czym dokładnie jest fundacja rodzinna, pisaliśmy już na naszym blogu we wpisie Fundacja rodzinna – co to jest i kto może ją założyć?.

Fundacja rodzinna to osoba prawna tworzona w celu gromadzenia majątku, zarządzania nim w interesie beneficjentów oraz spełniania świadczeń na ich rzecz.

Dokładny cel i zasady funkcjonowania fundacji rodzinnej, które zapisane są w statucie takiej fundacji, mogą być przy tym różne, natomiast w praktyce często sprowadzają się przede wszystkim do zapewnienia ciągłości rodzinnego biznesu i uporządkowania zasad korzystania z jego majątku przez kolejne pokolenia.

Fundacja rodzinna korzysta przy tym ze zbliżonego mechanizmu opodatkowania do estońskiego CIT-u. Tu również brak bowiem opodatkowania do określonego momentu, którym w tym przypadku, co do zasady, jest moment przekazania lub postawienia do dyspozycji beneficjenta świadczenia (w tym także świadczenia niepieniężnego). Podatek CIT wynosi wtedy 15% i obejmuje również mienie przekazywane przy rozwiązaniu fundacji oraz świadczenia w postaci ukrytych zysków.

Po stronie beneficjentów będących osobami fizycznymi zasadniczo występuje przy tym 15-procentowy podatek PIT. Wypłaty dla beneficjentów, którzy są najbliższą rodziną fundatora (lub samym fundatorem), mogą przy tym korzystać z preferencyjnych zasad opodatkowania.

Przy wszystkim powyższym pamiętać jednak należy, że fundacja rodzinna nie jest typową formą prowadzenia działalności gospodarczej. Co do zasady może bowiem prowadzić działalność tylko w zakresie ściśle wskazanym w art. 5 ustawy o fundacji rodzinnej (o czym szerzej pisaliśmy w artykule Jaką działalność może prowadzić fundacja rodzinna?). Dochody z działalności wykraczającej poza ustawowy katalog podlegają opodatkowaniu stawką podatku CIT wynoszącą 25%, a ich rozliczenie musi nastąpić na bieżąco.

Czy można połączyć fundację rodzinną ze spółką na estońskim CIT?

Tak – w tym sensie, że wspólnik spółki na estońskim CIT może jednocześnie być fundatorem lub beneficjentem fundacji rodzinnej.

Pamiętać natomiast należy, że nie jest dopuszczalne, aby sama fundacja rodzinna posiadała udziały w spółce, która korzysta z estońskiego CIT-u. Wspólnikami takiej spółki, zgodnie z ustawą, muszą być bowiem wyłącznie osoby fizyczne.

Podsumowanie: Fundacja rodzinna a estoński CIT

Estoński CIT warto rozważyć przede wszystkim wtedy, gdy spółka chce pozostawiać wypracowany zysk (lub przynajmniej jego część) na swój dalszy rozwój.

Fundacja rodzinna służy natomiast przede wszystkim długoterminowemu zarządzaniu majątkiem i przygotowaniu przemyślanej sukcesji.

Oba rozwiązania mogą przy tym funkcjonować równolegle – wspólnik spółki na estońskim CIT może być bowiem fundatorem lub beneficjentem fundacji rodzinnej. Sama fundacja nie może jednak posiadać udziałów w takiej spółce bez utraty przez nią prawa do ryczałtu.

Podstawa prawna: art. 2, art. 5 ustawy o fundacji rodzinnej, art. 6 ust. 1 pkt 25 i ust. 6–8, art. 24q–24r, art. 28j–28k, art. 28l ust. 1 pkt 4 lit. a, art. 28m oraz art. 28o ustawy o CIT, art. 21 ust. 1 pkt 157 i ust. 49, art. 30 ust. 1 pkt 17 oraz art. 30a ust. 1 pkt 4 i ust. 19 ustawy o PIT.